Cellen communiceren onderling in de vorm van zogenaamde boodschappersubstanties. In de hersenen kunnen dat z.B. Dopamine, GABA of Acetylcholine zijn. De immuuncellen gebruiken een andere taal en zenden interleukines uit, zoals IL-6. Al deze transmitters garanderen dat de verschillende cellen in ons lichaam kunnen samenwerken. Op oudere leeftijd wordt de communicatie echter steeds moeilijker en foutgevoeliger. We laten je in dit artikel aan de hand van enkele voorbeelden zien wat er in ons lichaam verandert, en geven je ook een paar tips uit het onderzoek over hoe je de veranderde intercellulaire communicatie kunt aanpakken.
Wat verstaan we onder intercellulaire communicatie?
Voordat we met het onderwerp beginnen, moeten we eerst verduidelijken hoe cellen onderling communiceren. Dit is niet zo triviaal als het misschien lijkt.Ontdekt een immuuncel op haar patrouillepad door onze vaten plotseling een indringer, dan kan ze dit alleen communiceren door speciale boodschappers te gebruiken.
Om je een beter begrijpelijk voorbeeld te geven, laten we kort bekijken hoe ons lichaam suiker in de cellen brengt. Als we koolhydraatrijke voeding tot ons nemen, stijgt onze bloedsuikerspiegel. Deze suikermoleculen moeten in onze cellen komen, z.B. in de spiercellen, zodat ze daar met behulp van de mitochondriën in energie in de vorm van ATP kunnen worden omgezet.
Maar de glucosmoleculen die in ons bloed drijven, kunnen niet op eigen kracht in de spiercellen komen. Iemand moet eerst de "deur" voor hen openen. Dit gebeurt door het hormoon insuline, dat zich bindt aan de insuline-receptor en zo de deur voor de glucosmoleculen opent. Zo kan de suiker snel uit het bloed en naar zijn werkplek worden gebracht na een maaltijd. Zoals je ziet, zijn er verschillende componenten in de taal van de cellen:
- De zender: In dit geval de alvleesklier, die het hormoon insuline produceert en ook in de bloedbaan afgeeft
- De "taal": Stel je voor, elk hormoon (insuline, testosteron, cortisol), elke neurotransmitter (dopamine, noradrenaline) en elke mediator (interleukinen) vertegenwoordigt een eigen taal
- De ontvanger: Om de gesproken taal te begrijpen, hebben de ontvanger cellen receptoren nodig.Zonder deze is een cel ongevoelig voor de signalen, ze "begrijpt" de taal dus niet
Insulineresistentie – een aspect van de veranderde intercellulaire communicatie
Laten we bij ons voorbeeld blijven en kijken hoe de communicatie in de loop der jaren is veranderd. Laten we aannemen dat je regelmatig te veel eet en helaas laat je drukke dagelijkse leven je al jaren niet echt meer sporten. Wat nu zou kunnen gebeuren, is een van de meest voorkomende ziektebeelden in Duitsland. Je cellen worden steeds insulineresistenter.
Om in dit fictieve voorbeeld te blijven: Vroeger was het voldoende dat je alvleesklier 10 eenheden insuline in de bloedbaan uitschoot na een bord pasta, maar vandaag de dag heb je voor dezelfde hoeveelheid pasta 20 eenheden nodig. De reden? Je insuline-receptoren zijn minder gevoelig voor insuline geworden. U heeft nu meer boodschappers nodig om überhaupt te reageren.
Het vervelende is dat je er in eerste instantie niets van zult merken. Pas wanneer je alvleesklier zijn limiet overschrijdt en de bloedsuikerspiegel toch niet daalt, heeft zich diabetes mellitus gemanifesteerd. Meer hierover vind je ook in ons artikel over de insulineresistentie.
De geneeskunde biedt een heel arsenaal aan verschillende medicijnen in de strijd tegen diabetes. Maar je hoeft het niet zo ver te laten komen!
Veranderde celcommunicatie – meer dan alleen de suikerstofwisseling
Op latere leeftijd veranderen veel processen in het lichaam, niet alleen de suikerstofwisseling. Bijzonder vermeldenswaardig is het zogenaamde inflammaging. Deze woordvernieuwing, die uit de twee woorden "inflammation" en "aging" bestaat, is gedefinieerd als een op zichzelf staand Kenmerk van Veroudering, omdat het een cruciale rol speelt in het verouderingsproces.
Ontstekingsprocessen maken deel uit van ons dagelijks leven in ons lichaam. Wat we bij een ziekte als koorts of zwelling waarnemen, is eerder een massale communicatie tussen immuuncellen. Het kan echter ook veel "stillere" zijn. Het viscerale vetweefsel scheidt bijvoorbeeld enkele hormonen en ontstekingsstoffen af die geassocieerd zijn met allerlei ouderdomsziekten. Deze bijna "stille" ontsteking is een van de belangrijkste aspecten die blijkbaar verantwoordelijk is voor enkele ziekten op latere leeftijd.
Wist je? Zoals je al hebt gezien, is een gezonde bloedsuikerstofwisseling essentieel voor gezond ouder worden.Net in de beginfase van insulineresistentie kunnen naast een verandering in voeding, sport en Vasten ook twee andere stoffen helpen. Berberine is een natuurlijk voorkomende stof uit de berberis en werkt op een vergelijkbare manier als het diabetesmedicijn Metformine.
En Inositol, dat in klinische studies bij vrouwen met het PCOS-syndroom de bloedsuikercontrole kon verbeteren. Inositol vind je ook in onze innovatief geformuleerde MoleQlar ONE of als puur Myo-Inositol Poeder.
Sirtuinen grijpen in door
Als er over ontsteking wordt gesproken, dan is ook onze familie van verouderingsgenen niet ver weg van de plaats delict.De tekst verwijst natuurlijk naar de sirtuinen, een genfamilie met zeven leden (zie ook Levensduurpaden). Verschillende studies toonden aan dat SIRT1 onder andere via NF-kB ontstekingsgenen kan onderdrukken.
Een medicamenteuze activatie van SIRT1 bevestigde deze bevinding, terwijl een vermindering daarentegen resulteerde in de ontwikkeling en voortgang van ontstekingsziekten. SIRT2 en SIRT6 verrichten vergelijkbaar werk, zij het gedeeltelijk via verschillende moleculaire paden. De complexe structuur van intercellulaire communicatie reikt echter verder dan alleen ontsteking.
Het Bystander-effect: intercellulaire communicatie kan ook anders
„De kans op hulpverlening (pro-sociaal gedrag) voor personen die zich in een noodsituatie bevinden, neemt af met het aantal personen dat in deze situatie aanwezig is“, zo beschrijft het Dorsch Lexicon voor Psychologie de term Bystander-effect. Mooi en goed, maar wat heeft dit nu met intercellulaire communicatie en veroudering te maken?
Het fenomeen dat leeftijdsgebonden veranderingen in een weefsel leiden tot leeftijdsspecifieke veranderingen in andere weefsels, valt onder de moleculairbiologische opvatting van het Bystander-effect. Laten we ons voorstellen dat een immuuncel de andere „aanmoedigt“ om bij de volgende bacterie ook niets te doen, maar alleen toe te kijken.Dit is toch ook een vorm van het zich verspreid onderlaten van hulp, of niet? Psychologie en moleculaire biologie zijn in dit opzicht nauwer met elkaar verweven dan gedacht.
Naast ontstekingsmediatoren zijn er nog andere voorbeelden van “besmettelijke veroudering”. Senescente cellen kunnen bij andere, nog gezonde cellen via directe contacten senescentie uitlokken. Bij dit proces zijn onder andere vrije radicalen (ROS) betrokken (zie mitochondriale disfunctie). Evenzo kan een verstoorde nierfunctie bij de mens het risico op hartziekten verhogen.
Dit bijstander-effect heeft echter ook iets goeds, want het werkt ook achteruit, zoals studies hebben kunnen aantonen. Interventies gericht op het verlengen van de levensduur, die zich op een weefsel richten, kunnen het verouderingsproces bij andere weefsels vertragen. Daar is de moleculaire biologie van de psychologie vooruit!
Herstel van een defecte intercellulaire communicatie
We hebben nu veel gehoord over hoe defecte intercellulaire communicatie ontstaat. Tijd om na te denken over hoe we dat kunnen voorkomen. Precies dat heeft het onderzoek ook gedacht.
Er zijn verschillende manieren om de communicatie te herstellen. Bijzonder relevant zijn daarbij verschillende vastenmethoden voor het verlengen van de gezonde levensduur en ook de overdracht van systemische factoren die uit bloed zijn geïsoleerd. Bovendien toonde de toediening van ontstekingsremmende middelen zoals acetylsalicylzuur (ASS) bij muizen een verhoogde levensverwachting.
Heel spannend en nog relatief onontgonnen is het darmmicrobioom. Bekend is dat het darmmicrobioom de functie van het immuunsysteem en de stofwisseling. beïnvloedt. Daarom lijkt het mogelijk te zijn om de levensduur van de mens te verlengen door de samenstelling van het darmbacteriën-ecosysteem te veranderen. Meer hierover vind je in het artikel over het 11e Kenmerk van Veroudering.
Bedreiging en Bron
Er zijn zeker overtuigende bewijzen dat veroudering verder gaat dan het cellulaire niveau. Er vindt een gegeneraliseerde verandering in de communicatie tussen cellen plaats, wat gelukkig ook mogelijkheden voor interventie biedt. Net als bij de stamceluitputting, hebben veel kenmerken van veroudering de veranderde intercellulaire communicatie als eindpunt.
De kleine veranderingen op het niveau van de individuele cel door genomische instabiliteit of telomeerverkorting leiden tot een algemene reactie die in zijn breedte soms voordelen en soms schade met zich meebrengt. De balans verschuift met het ouder worden steeds meer naar de schade.
Op basis van het Bystander-effect zien we echter ook dat de aanpassingsvermogen van het lichaam op oudere leeftijd zowel een bedreiging als een hulpbron kan zijn. De vraag blijft hoe we deze hulpbron concreet kunnen benutten. Dit antwoord is ons het onderzoek nog schuldig.
Bio-beschikbare Berberine capsules met chroom en zink in het mineraalcomplex Berbersome.
Veranderde intercellulaire communicatie – Conclusie
Onze cellen communiceren elke dag in de meest uiteenlopende talen met elkaar, en dat volledig onopgemerkt door ons. Pas op latere leeftijd, wanneer de veranderingen in de intercellulaire communicatie merkbaar worden, voelen we enkele van de gevolgen. Afhankelijk van welke cellen betrokken zijn, kunnen we ook vandaag al iets doen. Vooral met betrekking tot insulineresistentie zijn er zeer goede gegevens dat voldoende beweging, een gezond dieet, vasten en voedingssupplementen, zoals berberine, insulineresistentie kunnen omkeren.
In het volgende artikel van deze serie gaat het over het tiende kenmerk van veroudering: Inflammaging.
MoleQlar ONE verenigt het potentieel van 13 zorgvuldig geselecteerde moleculen, vitaminen en mineralen. De op studies gebaseerde samenstelling en dosering zijn gericht op de Hallmarks of Aging.
